Âdet edindiğim üzere her sene yaptığım, yapmaya özen gösterdiğim bazı davranışlarım var. Muhtemelen aklınıza kendi yaptıklarınızdan bazıları gelmiştir. Bu sene de heyecanla yerine getirdiğim bir tanesinden bahsetmek istedim. Çünkü bu, kendime verdiğim en uzun soluklu söz ve aynı zamanda en güzel hediyelerden biri. Belki bu yazı, sizin de bir biçimde bu deneyimi yaşamanıza ön ayak olur. Size, şimdiden geleceğe uzanan kesin bir yöntem göstereceğim İnsan, çeşitli dönemlerde ve f

Dijital Çağda Emeğin Değeri Sanatsal üretimlerin ve yapay zekânın çarpışması sürüyor. Elimizi attığımız her yerde karşımıza çıkan YZ baş belası bir hal almaya başladı. Bunun nedeni ise YZ araçlarının gündelik kullanımlarımıza olan katkılarından ziyade arka planda yarattıkları etkiler. Dünya devi şirketler tarafından fonlanan ve yatırımı yapılan bu sektör, finansal anlamda muazzam bir okyanusa dönüştü. Geleceklerini buna endeksleyen ve geri kalmamak için önden koltuk kapma yar

Örnek karakterlerle özde yatan etmenler Kötü ve/veya engel yaratan bir karakter (antagonist ya da villain) yazmak, kahraman (protagonist) yazmaktan bana kalırsa daha zorlayıcıdır. Çünkü senaryo kafada şekillenirken bazı olay ve karakterler üstünden üretilir ve bunlar ana etmenlerdir. Yardımcı ögeler yeri geldiğinde, var olana farklı biçimlerde karşıt olacak şekilde düzenlenirler. Yani taşı gediğine oturtmak, yapbozun ortasına eklenecek parçayı iyi seçmek gereklidir. Bugünlerd

Hayatımızdaki zaman dilimleri belirgin saatlere bölünmüş durumda. Belli aralıklarda ya uyuyoruz, ya kendi uğraşlarımıza vakit ayırıyoruz ya da kendimize istediğimiz şekilde zaman yaratıyoruz. Kabaca üç bölüme ayrılıyor. Peki ya hayatımızı geçirdiğimiz mekânlar açısından ne durumdayız? Burada da genel anlamda üç bölüm söz konusu. İlki konfor alanımız ve bize ait bölgemiz, yani evimiz. İkincisi sorumluluklarımız ya da zorunluluklarımız doğrultusunda bulunduğumuz alan, yani iş y

Henüz üç aylık bir süre geçmişken yıla dehşetle devam ediyoruz. Birkaç yazı öncesinde epstein dosyaları ve kıyamet saatinden bahsetmişken resmen “daha kötü ne olabilir ki” düşüncesinin üstüne çıkmak için her şey sağlanıyor. İsrail çıkarları için İran’a karşı başlatılan saldırı da bunun en güncel göstergesi. Fakat günün sonunda biliyoruz ki, savaşta kazanan yoktur ve kaybedenler her zaman sivillerdir. Garip ama geçici olarak kazanma arayışına girenler de yok değil. Fırsattan

Zarfın giyimi, üstündeki süsü ve karşılamadaki reveransı Öyle bir yaşantı içerisine girdik ki sevdiğimiz konularda bile özen gösterirken iki kere düşünmeye başladık. Zorunluluklar bir yana, bir sorumluluk hatta sevdiğimiz herhangi bir uğraş için bile içten içe isteksizlik duyar olduk. Sanki çabaların sonucunda bir karşılık bulamamanın getirdiği hissin yan ürünü gibi. Fakat öte yandan şunu da biliyoruz: Bir şeyleri tamamlamanın, çözmenin, sonlandırmanın, üretmenin verdiği his

Sosyal medyada haber akışını kaydırmayı değil de bilinçli bir şekilde taramayı seçtiğimizde, bazı karman çorman içeriklerle karşılaştığımızı fark edebiliyoruz. İç içe geçmiş durumlar yaşanıyor. Bunları başlangıçta kavrayabilmek zor çünkü gitgide benimsenen bir yapıya bürünüyorlar. Ülkelerin yereldeki değerleri, kültürel ögeleri bazen bir şaka malzemesi, bazen de alakasız bir içeriğin nesnesi haline geliyor. İkisini bağdaştırmak güç gelse de insan zamanla alışıyor. Peki bu o d

Bazı yazarlar kahramanlarını öldürür. Bazen çok ani, bazen yavaş yavaş eriterek, bazen de öyle bir anda ki okur olarak bizler sayfayı kapattığımızda hâlâ inanamayız. Peki neden yaparlar bunu? Neden bir karakteri o kadar emekle yaratıp, o kadar sevdirip, sonra bir kurşunla, bir bıçakla ya da sadece sessizce bir köşede bırakıp giderler? Bir başka öykü yazdığım şu sıralarda aklıma gelen bir konu olduğundan düşüncelerimi paylaşmak istedim. Cevapları tek bir cümlede toplanmıyor am

27 Ocak 2026’da Bulletin of the Atomic Scientists (Atom Bilimcileri Bülteni)  insanlığın yok oluş riskine ilişkin yeni bir açıklama yaptı. Dünyada olup bitenleri izleyerek, bilimsel veriler, mantıksal çıkarımlar ve politik gelişmeler ışığında yapılan değerlendirmelere göre işler hiç de iyiye gitmiyor. İşin garip yanı, tam bir sene önce ele aldığım yazıyı tekrar yazmaya çalışırken, bu kez de Epstein belgelerin (sadece bir kısmının) yayımlanması hepimizin kanını dondurdu. Bu yü

İşi ehlinden öğrenin Hepimizin evinde koca koca ansiklopediler bulunmaktaydı. Şimdi ise muhtemelen bilmediğimiz bir yerlerde, üstü toz içinde bir kolinin içerisinde öylece bekliyorlar. Tabii onların pabucunu dama atan internet oldu. Yine de interneti kullanmak başlangıçta güçtü malum. Zaten bulduğumuz birkaç parça bilgi de bir diğeriyle benzerlik taşıyabiliyordu. O dönemlerde kütüphaneler temel bilgi arayışı için sıkça kullanılıyordu (ve hâlâ da öyle). Ancak bu düşüncenin de

Sinemaya en son ne zaman gittiniz bilemem ama birçoğumuzun uzun süredir şans vermediğini tahmin ediyorum. Bildiğimiz gibi çevrim içi dünyanın hızı ve ucuzluğunun yanı sıra ev ortamının konforu, sinema konseptini rafa kaldıralı epey oldu. Yine de düşününce asıl sebep, beyaz perdeye yansıyanların ta kendisi. İlgi çekici yanı olmayıp türlü siyasi propagandaların esiri olan eserler artık geniş kitlelere hitap etmiyor, eskisi gibi ağına düşüremiyor. Buradaki sorunun kaynağının da

Estetik Algının Zamanla Kitaplara Etkisi Yirmi birinci yüzyılda kapitalizme doyuyoruz. Hayatımızı şekillendiren o oluyor. Edebiyatta da izlerini görmeden edemiyoruz. Elbette bu tek taraflı gerçekleşen bir süreç değil. Satıcı kadar alıcı/okur da önemli. Sahip olma isteğinin kamçılandığı bilinçler yenik düşüyor ve çoğunluk ele geçirildiğinde ise yeni normaller belirleniyor. Tarzlar belirleniyor ve yeni üretimler sağlanıyor. Bu durum en çok estetik algının değiştirilmesiyle sağl

Yoksa 813 mü demeliydik? Senenin son günlerinde bir çılgınlık yapıp kitaplığımdaki kitapların tozunu almayı, yerlerini değiştirmeyi istedim. Böylece hem uzun zamandır yapmadığım bakımlarını sağladım hem de gözüme farklı şekilde hitap etmeleri açısından farklı raflara dizdim. Odanın tüm havasını değiştirdiği kesin. Ancak dizmeye başlarken herkesin birkaç kez sorguladığı soruyu tekrar sordum kendime: “Bunları nasıl dizmeli?” Aklıma yatan sıralamayı bulduktan sonra keyifle ve sa

Nereden Nereye: Yazılanlar, Okunanlar, Üretilenler Sene sonu gelince malum hep istatistiklere başvuruyoruz. Çünkü yıla bir bakış atmak, neleri tecrübe ettiğimizi hatırlamak, onları anlık biçimde yaşamak, sevinmek ya da hüzünlenmek için değerli bir bilgi bütünü hâline geliyor. Üstelik üstünde çalışılanlar konusunda öncesi ve sonrasına bakmak, daha sağlıklı yorumlar ve değerlendirmeler getirmeyi sağlarken aynı zamanda (umarım ki) yeni dönem için motive eden bir havayı edinmemiz

Okuduklarımız ve yazdıklarımız gitgide kısalıyor mu? Yoksa bu bir kuruntu mu? Gündelik tüketimlerimiz hız kazanmış durumda. Hatta bu durum, severek ve isteyerek kullandığımız eğlence araçlarında ya da boş vakitlerimizde tercih ettiğimiz uğraşlarımızda da kendini gösteriyor. Dinlediğimiz şarkılar örneğin… Birçoğu daha kısa ya da tekrar eden nakaratlarla üretiliyor. Rap ya da hip-hop gibi enerjik ve hızlı türler öne çıkıyor. Sosyal medyada video kaydırma konusuna girmeyeceğim a

Nobel, Pulitzer, Booker, Nebula, Hugo ve niceleri… Her biri, farklı dallarda dağıtılan prestijli ödüller. Çoğunun ise nasıl verildiği büyük bir muamma. Hâlbuki bu somut başarı örnekleri, yeni sahibine büyük bir avantaj sağlamaktan geri kalmıyor. Edebiyatta mesela… Yazarlarını daha bilinir, aranır, ünlü kılıyor. Söyleşi teklifleri ardı ardına geliyor, imza günleri ve röportajlar için tarihler alınıyor. Yazarın külliyatına koca bir etki bırakıyor ve satışlarının çılgınca artışı

2026’nın Kamu Malı Eserleri 1 Ocak yaklaşıyor! Hayır, yeni yıldan değil, Dünya Kamu Malı Günü’nden (World Public Domain Day) bahsediyorum. Geçen sene olduğu gibi bu sene de hazırlıklarımı tamamladım ve 2026’da dünyada hangi eserlerin, herkes tarafından kullanıma açık hale geleceğini araştırdım. Bakalım hangi filmler, kitaplar, çizgi roman karakterleri, müzikler artık güncel anlamda serbestçe kullanılabilecek? Öncelikle detaylı bilgi almak isteyenlerin hızlıca okuyabileceği, g

Sessiz Kahramanlar Anlatımlarımızda mecaz kullanmayı, karşılaştırma yapmayı, yakıştırma barındırmayı severiz. Çünkü bunlar atasözleri ve deyimler gibi kalıplaşmış anlamlar taşır ve uzun cümlelerin yerini tutarlar. Hele benzetmelerimizde çoğu zaman sevimli bir dokunuş içerebiliriz. Bunları genellikle canlılar üzerinden kurarız. Hayvanlara yüklediğimiz anlamlar gündelik dilimizin parçası olur ve insanları tanımlar. Öte yandan öykülerdeki varlıkları da anlatının ta kendisini olu

Sakince tüketiniz. Dünyanın hızla değiştiğini biliyoruz ama insan da bir o kadar hızlı değişiyor. Hızlı ve pratik yemekleri tercih ediyoruz, kısa yoldan kazanç peşindeyiz. Dinlediğimiz şarkılar hız kazanıyor, işler kısalıyor ya da bir an önce bitirilsin diye uğraşılıyor. Çabuk hareket etmek ve amansızca tüketmek istiyoruz. Üstelik bu tüketim, olumlu ya da olumsuz her türlü konuda geçerli. “Ne bu telaş, bu acele, arkadaş!” diye içimizden geçiriyoruz ama hepimiz bunun parçasıyı

Son iki senedir hakkında yazdığım üzere 2025’te de yılın kelimelerini merak ettim ve araştırdım. Hangi kelime(ler) hangi kuruluş tarafından neden seçilmişler ve bunlar ne anlama geliyorlar hep beraber inceleyelim. Böylece dünyanın gidişatı ve düşünce tarzıyla ilgili genel bir fikir edinelim. Öncesinde okumak isterseniz 2023 yılı kelimeleri yazım  (İngilizce) ve 2024 yılı kelimeleri yazım . Yılın son aylarındayken bazı konularda bu yıl neler olup bittiğiyle ilgili okumalar yap